آبادتر و بزرگتر و مجهزتر است . بيشتر ساختمانهايش از آجر است . خانه‌هايش وسيع و زيباست . مسجد جامع شهر دور از بازارها قرار دارد . يكى از حكام زبيد به نام ابن زياد كاريزى براى شهر كشيده است . در يمن شهرى مانند آن نيست . بازارهايش تنگ و باريك و قيمتها گران و ميوه در آنجا اندك است . بيشتر خوراك مردم آن ذرت و گاورس است . « 1 » در سال 410 هجرى قمرى نجاح ( نامى ) زبيد را تصرف و قيس امير آنجا و غلامش مرجان را زنده به گور كرد و به نام خود سكه زد و با دستگاه خلافت عباسى مراوده برقرار كرد . . . در سال 452 هجرى قمرى به دست كنيزى كشته شد و غلام او كهلان به جايش نشست تا آنكه قاضى محمد بن على همدانى صليحى بر زبيد دست يافت . « 2 » در سال 473 هجرى قمرى سعيد بن نجاح ، على بن محمد صليحى را كشت و بر زبيد مسلط شد . اندكى بعد در 477 احمد بن على المكرم بر سعيد بن نجاح دست يافت . . . و زبيد را تصرف كرد . در سال 482 جياش بن نجاح ناگهان بر دار الاماره زبيد تاخت و آنجا را تصرف كرد . او به نام عباسيان خطبه خواند ( در حالى كه صليحيان به نام خلفاى فاطمى مصر خطبه مىخواندند ) . وى در سال 498 درگذشت . « 3 » دولت آل انجاح در سال 554 هجرى قمرى به دست على بن مهدى خارجى منقرض شد . « 4 » در اواسط سال 569 هجرى شمس الدوله تورانشاه ، برادر صلاح الدين ايوبى ، به يمن لشكر كشيد . وقتى مصريان به ديوار شهر رسيدند و كسى را در آنجا نيافتند كه از پيشرفت آنها جلوگيرى كند ، نردبانهايى بر ديوار گذاشتند و از آن بالا رفتند و شهر را با خشونت به تصرف درآوردند . امير زبيد ، عبد النبى بن على بن مهدى ، با همسرش اسير شد . شمس الدوله تورانشاه حكومت زبيد را به مبارك بن كامل بن منقذ از امراى خود سپرد . در اين هنگام در زبيد به نام عباسيان خطبه خوانده شد . « 5 » در سال 577 هجرى قمرى قتلغ‌آبه بر شهر زبيد دست يافت و حطان بن منقذ امير آنجا را بيرون كرد ، ولى اندكى بعد قتلغ‌آبه

--> ( 1 ) . احسن التقاسيم ؛ ص 84 و 85 . ( 2 ) . العبر و ديوان المبتدأ و الخبر . . . ؛ ( تاريخ ابن خلدون ) ، ج 3 ، ص 303 . ( 3 ) . همان ؛ ج 3 ، ص 306 . ( 4 ) . همان ؛ ج 3 ، ص 309 . ( 5 ) . كامل ؛ ج 22 ، ص 62 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 4 ، ص 438 .